Podcast tip: Sociale Kwesties: Democratie aan de voordeur

Wandeling door de wijk

De Amerikaanse professor Albert Dzur heeft het denken over democratisch professionalisme ontwikkeld. Hij gebruikt graag het voorbeeld van een hoofdagent die elke zondag een wandeling door de wijk maakte en aan mensen op straat vroeg: ‘Hi, wat zit je dwars? Wat kun je doen om me te helpen om aan het probleem te werken? En wil je me daarbij helpen? Wat kun jij doen?’

‘Kunnen niks, willen niks’

Marianne de Koning is ook zo’n professional. Ze richtte de Verbindingskamer in Rotterdam op. In opdracht van woningcorporaties en de gemeente werkt ze aan het overbruggen van de kloof met inwoners. Ze vertelt hoe ze acht jaar geleden de vraag van een wijkmanager kreeg: ‘Marianne, we hebben in die wijk alles geprobeerd. Maar de mensen kunnen niks, willen niks en de gordijnen en de deuren blijven dicht. Het lukt ons niet meer om in contact met mensen te komen.’

De Koning: ‘Ik werkte toen al dertien jaar met dak- en thuislozen en die uitspraak was voor mij een trigger. Toen ben ik de straat opgegaan in die buurt, maar ik had niks, behalve mezelf. En toen ben ik maar gewoon gaan praten met alle mensen die ik op straat tegenkwam.’

Verrassing

Tot haar verrassing bleven mensen staan en bleven ze praten, zelfs als het regende. ‘Het waren allemaal mensen die al heel lang in die wijk woonden. En die een schat aan verhalen hadden over wat daar was gebeurd, maar ook over wat er nodig was. En toen dacht ik: het enige wat ik hier hoef te doen, is te luisteren naar wat zij te vertellen hebben. En toen heb ik uiteindelijk al die verhalen omgetoverd tot beleidsstaal in aanbevelingen naar de gemeente toe.’

Minder kloof

Wat er eerder geprobeerd was met mensen – inloopuren, flyers, spreekuren, allerhande interventies – slaat niet aan bij de mensen, ziet De Koning. De conclusie dat mensen niet konden en wilden was dus onjuist. Ze kreeg de taak van de gemeente om aan verbindingen in de wijk te werken. En problemen naar instanties en de gemeente te brengen voor oplossingen. Acht jaar later is er minder kloof tussen bewoners en professionals en tussen bewoners onderling.

Echt luisteren

Echt luisteren klinkt heel eenvoudig. Maar hoe ziet dat eruit? De Koning: ‘Ik ben erachter gekomen dat bewoners feilloos aanvoelen of je echt luistert, of dat je er alleen staat om te luisteren. Daar prikken ze doorheen. Als Verbindingskamer krijgen wij echt de opdracht om de tijd te nemen. En een no go is: ‘We hebben je gehoord en we nemen het mee.’ Dan is iedereen sowieso afgehaakt, want dat is al zo vaak tegen ze gezegd.’

Verbinder

Inbeller Hayat was ooit een bewoner waarmee de Verbindingskamer contact legde. Inmiddels is ze zelf als werknemer van de Kamer een verbinder geworden. ‘Ik ben iemand die nooit durfde om die stap te nemen, om informatie in te winnen van de gemeente. Want ik dacht altijd: je bent een burger, dus je moet je aan de regels houden. Zoek maar ergens anders hulp als je er niet uitkomt.’

Kennismaking met De Koning opende veel deuren. Hayat: ‘Ik ken nu de weg. Ik durf en ik kom bij instanties binnen waar ik nooit over heb durven dromen.’

‘Hoe dan?’

De Verbindingskamer is inmiddels ook op andere plekken in het land actief, van Amsterdam tot Maastricht. De Konings aanpak wekt veel interesse. Ze gaf een masterclass om antwoord te kunnen geven op de honderden vragen die ze uit het land krijgt. ‘Veel professionals hebben het gevoel van: ik wil het anders doen, maar hoe dan?’

Luister de aflevering

De zesde aflevering van Sociale Kwesties is nu te beluisteren via Spotify, Apple Podcasts en YouTube.